Η ταχεία ανάπτυξη της Τεχνητής Νοημοσύνης (AI) και η αυξανόμενη χρήση της από επιχειρήσεις και οργανισμούς οδήγησαν την Ευρωπαϊκή Ένωση στη θέσπιση ενός ενιαίου κανονιστικού πλαισίου. Ο AI Act (Κανονισμός ΕΕ 2024/1689) αποτελεί το πρώτο ολοκληρωμένο ευρωπαϊκό νομοθετικό πλαίσιο για τη ρύθμιση της ανάπτυξης, της διάθεσης και της χρήσης συστημάτων Τεχνητής Νοημοσύνης.
Βασική αρχή του Κανονισμού είναι η προσέγγιση βάσει κινδύνου. Οι απαιτήσεις που εφαρμόζονται σε κάθε σύστημα AI διαφοροποιούνται ανάλογα με το επίπεδο κινδύνου που ενδέχεται να δημιουργεί για την ασφάλεια, την υγεία και τα θεμελιώδη δικαιώματα.
Ο AI Act περιλαμβάνει, μεταξύ άλλων, κανόνες για απαγορευμένες πρακτικές AI, συστήματα υψηλού κινδύνου, μοντέλα Τεχνητής Νοημοσύνης γενικού σκοπού και υποχρεώσεις διαφάνειας. Από τις 2 Αυγούστου 2026 εφαρμόζονται επίσης συγκεκριμένες απαιτήσεις διαφάνειας, όπως η ενημέρωση των χρηστών όταν αλληλεπιδρούν με ορισμένα συστήματα AI και η επισήμανση συγκεκριμένου περιεχομένου που έχει δημιουργηθεί ή τροποποιηθεί με Τεχνητή Νοημοσύνη.
Ο Κανονισμός εφαρμόζεται σταδιακά. Οι κανόνες για απαγορευμένες πρακτικές και την AI literacy εφαρμόζονται ήδη από τον Φεβρουάριο του 2025, ενώ για ορισμένες κατηγορίες συστημάτων υψηλού κινδύνου προβλέπονται μεταγενέστερες ημερομηνίες εφαρμογής.
Για τις επιχειρήσεις, το νέο πλαίσιο καθιστά αναγκαία τη συστηματική καταγραφή της χρήσης AI, την αξιολόγηση κινδύνων, τον καθορισμό αρμοδιοτήτων και την ανάπτυξη κατάλληλων διαδικασιών ελέγχου και ανθρώπινης εποπτείας.
