Αναπτυξιακός Νόμος: Νέα χρηματοδότηση για επενδύσεις στην αγροδιατροφή, την πρωτογενή παραγωγή και τη μεταποίηση

Μια σημαντική χρηματοδοτική ευκαιρία ανοίγει για τις επιχειρήσεις του αγροδιατροφικού τομέα, με τη δημοσίευση της 2ης Προκήρυξης – Β΄ Κύκλου του καθεστώτος ενισχύσεων «Αγροδιατροφή – Πρωτογενής Παραγωγή και Μεταποίηση Γεωργικών Προϊόντων» του Αναπτυξιακού Νόμου 4887/2022.

Το νέο καθεστώς έχει ως στόχο την υποστήριξη επενδυτικών σχεδίων που συμβάλλουν στη δημιουργία νέων παραγωγικών μονάδων, στην επέκταση και στον εκσυγχρονισμό υφιστάμενων εγκαταστάσεων, στη βελτίωση της παραγωγικής διαδικασίας και στην ανάπτυξη καθετοποιημένων μονάδων πρωτογενούς παραγωγής και μεταποίησης.

Ο συνολικός προϋπολογισμός της προκήρυξης ανέρχεται σε 150 εκατ. ευρώ. Από αυτά, τα 75 εκατ. ευρώ αφορούν το κίνητρο της φορολογικής απαλλαγής, ενώ τα υπόλοιπα 75 εκατ. ευρώ κατευθύνονται στα κίνητρα της επιχορήγησης, της επιδότησης χρηματοδοτικής μίσθωσης και της επιδότησης του κόστους της δημιουργούμενης απασχόλησης.

Περίοδος υποβολής των αιτήσεων

Η ηλεκτρονική υποβολή των αιτήσεων υπαγωγής ξεκινά στις 3 Αυγούστου 2026 και ολοκληρώνεται στις 30 Νοεμβρίου 2026.

Οι αιτήσεις υποβάλλονται μέσω του Πληροφοριακού Συστήματος του Αναπτυξιακού Νόμου. Η περίοδος προετοιμασίας είναι ιδιαίτερα σημαντική, καθώς οι ενδιαφερόμενες επιχειρήσεις θα πρέπει να συγκεντρώσουν εγκαίρως τα απαιτούμενα δικαιολογητικά και να τεκμηριώσουν τη βιωσιμότητα, την ωριμότητα και τη χρηματοδοτική δυνατότητα του επενδυτικού τους σχεδίου.

Ποιους τομείς αφορά το πρόγραμμα

Στο καθεστώς μπορούν να ενταχθούν επενδυτικά σχέδια που αφορούν:

• την πρωτογενή γεωργική παραγωγή,
• τη μεταποίηση γεωργικών προϊόντων,
• καθετοποιημένες μονάδες που συνδυάζουν πρωτογενή παραγωγή και μεταποίηση,
• τη μεταποίηση γεωργικών προϊόντων από μικρομεσαίες επιχειρήσεις σε συγκεκριμένες Περιφερειακές Ενότητες της Αττικής, υπό τις προβλεπόμενες προϋποθέσεις.

Τα καθετοποιημένα επενδυτικά σχέδια μπορούν να περιλαμβάνουν δύο διακριτές ενότητες, μία για την πρωτογενή παραγωγή και μία για τη μεταποίηση, υπό την προϋπόθεση ότι υλοποιούνται στην ίδια Περιφερειακή Ενότητα και αποτελούν ενιαίο επενδυτικό σχέδιο.

Παρότι στον πλήρη τίτλο του καθεστώτος γίνεται αναφορά στην αλιεία και την υδατοκαλλιέργεια, στη συγκεκριμένη προκήρυξη δεν παρέχεται δυνατότητα ενίσχυσης δραστηριοτήτων αλιείας και υδατοκαλλιέργειας.

Ποια επενδυτικά σχέδια μπορούν να χρηματοδοτηθούν

Για να είναι επιλέξιμο, το επενδυτικό σχέδιο θα πρέπει να έχει τον χαρακτήρα ολοκληρωμένης αρχικής επένδυσης και να αφορά μία από τις ακόλουθες περιπτώσεις:

Δημιουργία νέας μονάδας

Αφορά την ίδρυση νέας παραγωγικής ή μεταποιητικής εγκατάστασης, με νέο εξοπλισμό, υποδομές και παραγωγική δραστηριότητα.

Επέκταση της δυναμικότητας υφιστάμενης μονάδας

Περιλαμβάνει επενδύσεις που αυξάνουν την παραγωγική δυναμικότητα μιας ήδη λειτουργούσας επιχείρησης, μέσω νέων εγκαταστάσεων, μηχανημάτων ή παραγωγικών γραμμών.

Διαφοροποίηση της παραγωγής

Αφορά την παραγωγή νέων προϊόντων ή την παροχή νέων υπηρεσιών που δεν είχαν παραχθεί ή παρασχεθεί προηγουμένως από τη συγκεκριμένη μονάδα. Για τη συγκεκριμένη κατηγορία προβλέπονται ειδικές προϋποθέσεις σχετικά με την αξία των νέων επενδυτικών δαπανών σε σχέση με την αξία των υφιστάμενων στοιχείων ενεργητικού που θα χρησιμοποιηθούν εκ νέου.

Θεμελιώδης αλλαγή της παραγωγικής διαδικασίας

Περιλαμβάνει επενδύσεις που μεταβάλλουν ουσιαστικά το σύνολο της παραγωγικής διαδικασίας μιας υφιστάμενης μονάδας. Για τις μεγάλες επιχειρήσεις εφαρμόζονται πρόσθετες προϋποθέσεις σχετικά με το ύψος των επενδυτικών δαπανών και τις αποσβέσεις των προηγούμενων φορολογικών ετών.

Ποιοι μπορούν να υποβάλουν αίτηση

Δικαιούχοι του καθεστώτος μπορούν να είναι:

• εμπορικές εταιρείες,
• συνεταιρισμοί,
• Κοινωνικές Συνεταιριστικές Επιχειρήσεις,
• Αγροτικοί και Αστικοί Συνεταιρισμοί,
• Ομάδες Παραγωγών,
• Αγροτικές Εταιρικές Συμπράξεις,
• κοινοπραξίες που ασκούν εμπορική δραστηριότητα,
• υπό συγχώνευση εταιρείες, υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις,
• δημόσιες και δημοτικές επιχειρήσεις και οι θυγατρικές τους, εφόσον πληρούνται οι όροι της προκήρυξης,
• ατομικές επιχειρήσεις, υπό τις προβλεπόμενες προϋποθέσεις.

Η επιλεξιμότητα κάθε φορέα θα πρέπει να εξετάζεται ξεχωριστά, καθώς εξαρτάται από τη νομική μορφή, το μέγεθος της επιχείρησης, τον κλάδο δραστηριότητας, την περιοχή υλοποίησης και τα χαρακτηριστικά του επενδυτικού σχεδίου.

Ελάχιστος προϋπολογισμός επενδυτικών σχεδίων

Το ελάχιστο ύψος του επιλέξιμου επενδυτικού σχεδίου καθορίζεται ανάλογα με το μέγεθος και τη μορφή του φορέα:

• 1.000.000 ευρώ για μεγάλες επιχειρήσεις,
• 500.000 ευρώ για μεσαίες επιχειρήσεις,
• 250.000 ευρώ για μικρές επιχειρήσεις,
• 100.000 ευρώ για πολύ μικρές επιχειρήσεις,
• 50.000 ευρώ για Κοινωνικές Συνεταιριστικές Επιχειρήσεις, Αγροτικούς και Αστικούς Συνεταιρισμούς, Ομάδες Παραγωγών, Αγροτικές Εταιρικές Συμπράξεις και ατομικές επιχειρήσεις.

Η κατάταξη μιας επιχείρησης ως πολύ μικρής, μικρής, μεσαίας ή μεγάλης δεν εξαρτάται μόνο από τον αριθμό των εργαζομένων, αλλά και από τον κύκλο εργασιών, το σύνολο του ισολογισμού και τις πιθανές συνεργαζόμενες ή συνδεδεμένες επιχειρήσεις.

Ποια είναι τα διαθέσιμα είδη ενίσχυσης

Το καθεστώς προβλέπει τέσσερις βασικές μορφές ενίσχυσης:

• επιχορήγηση,
• φορολογική απαλλαγή,
• επιδότηση χρηματοδοτικής μίσθωσης εξοπλισμού,
• επιδότηση του κόστους της δημιουργούμενης απασχόλησης.

Για τις μεγάλες επιχειρήσεις δεν παρέχεται το κίνητρο της επιχορήγησης. Επιπλέον, για το συμβατικό μέρος των επενδυτικών σχεδίων που υλοποιούνται από πολύ μικρές, μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις, παρέχεται είτε επιχορήγηση είτε φορολογική απαλλαγή, χωρίς να επιτρέπεται ο συνδυασμός των δύο κινήτρων στο ίδιο μέρος της επένδυσης.

Η επιλογή του κατάλληλου κινήτρου θα πρέπει να γίνεται με βάση τη χρηματοοικονομική κατάσταση, τη φορολογική κερδοφορία, τις ταμειακές ροές και τις ανάγκες χρηματοδότησης της επιχείρησης.

Ποσοστά ενίσχυσης

Τα ποσοστά ενίσχυσης προσδιορίζονται με βάση τον Χάρτη Περιφερειακών Ενισχύσεων, την περιοχή εγκατάστασης, το μέγεθος της επιχείρησης, το είδος του επενδυτικού σχεδίου και τη μορφή της ενίσχυσης.

Η ενίσχυση μπορεί να φτάσει έως και το 75% για μικρές και πολύ μικρές επιχειρήσεις σε συγκεκριμένες περιοχές. Ειδικότερα, στις Περιφέρειες Βορείου Αιγαίου, Κρήτης και Δυτικής Μακεδονίας, τα ανώτατα ποσοστά μπορούν να ανέλθουν σε 60% για μεγάλες επιχειρήσεις, 70% για μεσαίες και 75% για μικρές και πολύ μικρές επιχειρήσεις.

Για τις πολύ μικρές και μικρές επιχειρήσεις, τα κίνητρα πλην της επιχορήγησης μπορούν να χορηγούνται έως το ανώτατο ποσοστό του Χάρτη Περιφερειακών Ενισχύσεων. Η επιχορήγηση χορηγείται κατά κανόνα στο 80% του αντίστοιχου ανώτατου ποσοστού, ενώ για ειδικές κατηγορίες επενδύσεων μπορεί να φτάνει έως και το 100% του επιτρεπόμενου ορίου, ανάλογα με την περίπτωση.

Για τις μεσαίες και μεγάλες επιχειρήσεις, τα κίνητρα χορηγούνται κατά κανόνα στο 80% του ανώτατου ποσοστού του Χάρτη Περιφερειακών Ενισχύσεων, με δυνατότητα αυξημένης έντασης για ειδικές κατηγορίες επενδυτικών σχεδίων.

Ειδικοί όροι για την πρωτογενή γεωργική παραγωγή

Για τα επενδυτικά σχέδια πρωτογενούς γεωργικής παραγωγής, το ποσοστό ενίσχυσης δεν μπορεί να υπερβαίνει:

• το 50% των επιλέξιμων δαπανών στις περισσότερες Περιφέρειες της χώρας,
• το 40% στην Περιφέρεια Αττικής,
• το 60% για γεωργούς νεαρής ηλικίας έως 40 ετών,
• το 60% για επενδυτικά σχέδια που υλοποιούνται στα μικρά νησιά του Αιγαίου.

Το ανώτατο ποσό ενίσχυσης για τον τομέα της πρωτογενούς γεωργικής παραγωγής ανέρχεται σε 600.000 ευρώ ανά επενδυτικό σχέδιο και ανά επιχείρηση.

Ανώτατα ποσά ενίσχυσης στη μεταποίηση

Για επενδυτικά σχέδια στον κλάδο της μεταποίησης γεωργικών προϊόντων, το ποσό της ενίσχυσης ανά σχέδιο δεν μπορεί να υπερβαίνει τα 20 εκατ. ευρώ.

Οι συνολικές ενισχύσεις ανά φορέα δεν μπορούν να υπερβαίνουν σωρευτικά τα 20 εκατ. ευρώ για μία μεμονωμένη επιχείρηση και τα 50 εκατ. ευρώ για το σύνολο των συνεργαζόμενων ή συνδεδεμένων επιχειρήσεων σε περίοδο τριών ετών. Τα όρια αυτά αυξάνονται κατά 50% όταν η ενίσχυση παρέχεται με τη μορφή φορολογικής απαλλαγής.

Ειδικές κατηγορίες επενδύσεων

Αυξημένα ποσοστά ενίσχυσης μπορεί να προβλέπονται για επενδυτικά σχέδια που υλοποιούνται:

• σε ορεινές περιοχές,
• σε περιοχές που βρίσκονται σε απόσταση έως 30 χιλιομέτρων από τα σύνορα,
• σε νησιά με πληθυσμό μικρότερο των 3.100 κατοίκων,
• σε περιοχές που έχουν πληγεί από φυσικές καταστροφές,
• για την επαναλειτουργία βιομηχανικών μονάδων που έχουν διακόψει τη λειτουργία τους, υπό συγκεκριμένους όρους.

Για την υπαγωγή στις ειδικές κατηγορίες απαιτείται αναλυτική τεκμηρίωση της τοποθεσίας και των χαρακτηριστικών της επένδυσης.

Επιλέξιμες δαπάνες

Το καθεστώς καλύπτει ένα ευρύ φάσμα επενδυτικών δαπανών, οι οποίες διακρίνονται σε δαπάνες ενσώματων και άυλων στοιχείων ενεργητικού.

Κτιριακές εγκαταστάσεις

Μπορούν να χρηματοδοτηθούν δαπάνες που αφορούν:

• κατασκευή νέων κτιριακών εγκαταστάσεων,
• επέκταση ή εκσυγχρονισμό υφιστάμενων κτιρίων,
• ειδικές και βοηθητικές εγκαταστάσεις,
• διαμόρφωση του περιβάλλοντος χώρου,
• παρεμβάσεις για τη διασφάλιση της προσβασιμότητας ατόμων με αναπηρία.

Οι κτιριακές δαπάνες μπορούν κατά κανόνα να ανέλθουν έως το 45% του συνόλου των ενισχυόμενων δαπανών περιφερειακού χαρακτήρα. Το ποσοστό μπορεί να φτάσει το 60% για επενδυτικά σχέδια φυτικής παραγωγής σε θερμοκήπια και το 80% για επενδύσεις σε διατηρητέα κτίρια.

Μηχανήματα και παραγωγικός εξοπλισμός

Επιλέξιμες είναι οι δαπάνες αγοράς και εγκατάστασης καινούργιων, σύγχρονων μηχανημάτων και λοιπού παραγωγικού εξοπλισμού, συμπεριλαμβανομένων των τεχνικών εγκαταστάσεων και των μεταφορικών μέσων που κινούνται εντός της εγκατάστασης της επιχείρησης.

Μπορούν επίσης να χρηματοδοτηθούν μισθώματα χρηματοδοτικής μίσθωσης καινούργιου εξοπλισμού, υπό την προϋπόθεση ότι ο εξοπλισμός θα περιέλθει στην κυριότητα του φορέα μετά τη λήξη της σύμβασης.

Αγορά υφιστάμενων παγίων

Για τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις μπορεί, υπό αυστηρές προϋποθέσεις, να είναι επιλέξιμη η αγορά παγίων μιας επιχειρηματικής εγκατάστασης που έχει διακόψει τη λειτουργία της.

Η συναλλαγή θα πρέπει να πραγματοποιείται με όρους αγοράς, μεταξύ μη συνδεδεμένων μερών, ενώ αφαιρείται η αξία στοιχείων που είχαν επιδοτηθεί στο παρελθόν. Η συγκεκριμένη κατηγορία δαπάνης δεν είναι επιλέξιμη για επενδυτικά σχέδια πρωτογενούς γεωργικής παραγωγής.

Μισθολογικό κόστος νέων θέσεων εργασίας

Μπορεί να χρηματοδοτηθεί το μισθολογικό κόστος των νέων θέσεων εργασίας που δημιουργούνται ως αποτέλεσμα της αρχικής επένδυσης, για περίοδο δύο ετών από τη δημιουργία κάθε θέσης.

Το μισθολογικό κόστος αποτελεί αυτοτελή επιλέξιμη δαπάνη και δεν συνδυάζεται με τις λοιπές κατηγορίες επιλέξιμων δαπανών.

Λογισμικό, πιστοποιήσεις και άυλα στοιχεία

Στις επιλέξιμες άυλες δαπάνες μπορούν να περιλαμβάνονται:

• η αγορά δικαιωμάτων πνευματικής ιδιοκτησίας,
• άδειες εκμετάλλευσης,
• ευρεσιτεχνίες,
• τεχνογνωσία,
• λογισμικό και συστήματα οργάνωσης της επιχείρησης,
• συστήματα διασφάλισης και ελέγχου ποιότητας,
• πιστοποιήσεις που δεν σχετίζονται με υποχρεωτική συμμόρφωση.

Για τις μεγάλες επιχειρήσεις, οι δαπάνες άυλων στοιχείων ενεργητικού δεν μπορούν να υπερβαίνουν το 30% των ενισχυόμενων δαπανών περιφερειακού χαρακτήρα. Για τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις, το αντίστοιχο όριο ανέρχεται στο 50%.

Περιορισμοί για τις επενδύσεις πρωτογενούς παραγωγής

Στα επενδυτικά σχέδια πρωτογενούς γεωργικής παραγωγής δεν είναι επιλέξιμες, μεταξύ άλλων, οι δαπάνες αγοράς υφιστάμενων παγίων και οι δαπάνες μεταφοράς τεχνολογίας.

Για επενδύσεις φυτικής παραγωγής, οι δαπάνες γεωργικών ελκυστήρων και καλλιεργητικών παρελκόμενων μηχανημάτων δεν πρέπει να υπερβαίνουν το 40% του συνολικού ενισχυόμενου κόστους.

Πώς αξιολογούνται οι αιτήσεις

Η αξιολόγηση των επενδυτικών σχεδίων πραγματοποιείται με βαθμολογικά κριτήρια και μέγιστη συνολική βαθμολογία τους 100 βαθμούς. Για να συμπεριληφθεί μία πρόταση στους πίνακες κατάταξης, απαιτείται ελάχιστη βαθμολογία 50 βαθμών.

Τα κριτήρια διακρίνονται σε τέσσερις βασικές ομάδες:

1. Ωριμότητα επενδυτικού σχεδίου

Η συγκεκριμένη κατηγορία αποδίδει έως 40 βαθμούς και εξετάζει στοιχεία όπως:

• η διαθεσιμότητα του τόπου εγκατάστασης,
• η πρόοδος της περιβαλλοντικής αδειοδότησης,
• η ύπαρξη ή η διαδικασία έκδοσης οικοδομικής άδειας,
• η άδεια εγκατάστασης,
• η υλοποίηση του σχεδίου σε οργανωμένο επιχειρηματικό υποδοχέα ή σε περιοχή με κατάλληλες θεσμοθετημένες χρήσεις γης.
  
  

2. Χρηματοοικονομικά στοιχεία

Η χρηματοοικονομική κατάσταση του φορέα βαθμολογείται με έως 25 βαθμούς, βάσει αριθμοδεικτών των τελευταίων κλεισμένων διαχειριστικών χρήσεων.

Για να βαθμολογηθεί η συγκεκριμένη ομάδα, μία υφιστάμενη επιχείρηση θα πρέπει να εμφανίζει κύκλο εργασιών άνω των 100.000 ευρώ σε τουλάχιστον μία από τις δύο τελευταίες χρήσεις.

3. Βιώσιμη ανάπτυξη και εξωστρέφεια

Έως 20 βαθμοί μπορούν να αποδοθούν για στοιχεία όπως:

• παραγωγή ή τυποποίηση προϊόντων ΠΟΠ, ΠΓΕ ή ΕΠΙΠ,
• παραγωγή ή πρόθεση παραγωγής βιολογικών προϊόντων,
• εξαγωγική δραστηριότητα και υψηλός δείκτης εξωστρέφειας.
  
  

4. Δημιουργία νέων θέσεων εργασίας

Η αύξηση της απασχόλησης βαθμολογείται με έως 15 βαθμούς. Η βαθμολογία υπολογίζεται με βάση τη σχέση του ενισχυόμενου κόστους της επένδυσης προς τις νέες θέσεις εξαρτημένης εργασίας που θα δημιουργηθούν.

Γιατί είναι σημαντική η έγκαιρη προετοιμασία

Η υποβολή ενός επενδυτικού σχεδίου στον Αναπτυξιακό Νόμο δεν αποτελεί απλή ηλεκτρονική διαδικασία. Απαιτεί ολοκληρωμένη προετοιμασία, τεχνική και οικονομική τεκμηρίωση, αδειοδοτική ωριμότητα και σαφές χρηματοδοτικό σχήμα.

Πριν από την υποβολή, είναι σημαντικό να εξεταστούν:

• η επιλεξιμότητα του φορέα και του ΚΑΔ,
• η κατάταξη της επιχείρησης ως πολύ μικρής, μικρής, μεσαίας ή μεγάλης,
• η επιλεξιμότητα της περιοχής εγκατάστασης,
• η ύπαρξη των απαιτούμενων αδειών και δικαιωμάτων χρήσης του ακινήτου,
• η δυνατότητα κάλυψης της ιδιωτικής συμμετοχής,
• η επιλογή μεταξύ επιχορήγησης και φορολογικής απαλλαγής,
• η ορθή διαμόρφωση του προϋπολογισμού,
• η τεκμηρίωση των νέων θέσεων εργασίας,
• η αναμενόμενη βαθμολογία του επενδυτικού σχεδίου.
  
  

Η έγκαιρη αξιολόγηση μειώνει τον κίνδυνο μη επιλέξιμων δαπανών, καθυστερήσεων ή χαμηλής βαθμολογίας και επιτρέπει στην επιχείρηση να οργανώσει αποτελεσματικά το επενδυτικό και χρηματοδοτικό της πλάνο.

Η υποστήριξη της APLAN

Η APLAN υποστηρίζει επιχειρήσεις και επενδυτές σε όλα τα στάδια σχεδιασμού και υλοποίησης ενός επενδυτικού σχεδίου.

Οι υπηρεσίες μας περιλαμβάνουν:

• προκαταρκτικό έλεγχο επιλεξιμότητας,
• αξιολόγηση του επενδυτικού σχεδίου,
• επιλογή του κατάλληλου καθεστώτος και κινήτρου ενίσχυσης,
• κατάρτιση του επιχειρηματικού και χρηματοοικονομικού σχεδίου,
• σύνταξη και ηλεκτρονική υποβολή του φακέλου,
• υποστήριξη κατά τη διαδικασία αξιολόγησης,
• παρακολούθηση της υλοποίησης,
• προετοιμασία αιτημάτων ελέγχου και καταβολής της ενίσχυσης.
  
  

Η σωστή προετοιμασία ενός επενδυτικού σχεδίου μπορεί να αποτελέσει καθοριστικό παράγοντα τόσο για την έγκρισή του όσο και για την ομαλή υλοποίησή του.

Δείτε την επίσημη προκήρυξη

Επικοινωνήστε με την APLAN, ώστε να εξετάσουμε την επιλεξιμότητα της επιχείρησής σας και τις δυνατότητες χρηματοδότησης του επενδυτικού σας σχεδίου.